5 tregime nga FRANZ KAFKA

RRËMUJË E PËRDITSHME

Kjo është ngjarje e përditshme dhe përfundimi i saj është rrëmuja e përditshme. A-ja duhet të kryejë një punë të rëndësishme me B-në, që banon në H. Niset për bisedimin e parë në H, për të përshkruar rrugën i duhen dhjetë minuta, po aq për t’u kthyer dhe në shtëpi mburret për këtë shpejtësi të jashtëzakonshme. Të nesërmen kthehet në H. për t’i dhënë fund punës. Duke e marrë me mend se kjo gjë do t’i hajë disa orë, A-ja niset në mëngjes pa zbardhur. Por pavarësisht se rrethanat, të paktën sipas tij, janë të njëjta me ato të një dite më parë, kësaj here për të mbërritur në H, i duhen dhjetë orë. Pasi mbërrin në darkë, i lodhur e i këputur, merr vesh se B-ja ishte mërzitur duke e pritur dhe ishte nisur para një gjysmë ore për në fshatin e A-së, madje duhet të ishin takuar rrugës. E këshillojnë të presë, po A-në e ha meraku për punën e tij, niset për rrugë dhe rend për në shtëpi.

Kësaj here, pa e vënë re, e përshkon largësinë sa hap e mbyll sytë. Në shtëpi merr vesh se B-ja kishte mbërritur në mëngjes menjëherë pas nisjes së A-së; madje i thonë se ai u kishte thënë se te pragu i shtëpisë e ishte takuar A-në, i kishte kujtuar çështjen e asaj pune, po A-ja nuk i kishte dhënë përgjigje, duke i thënë se nuk kishte kohë për të humbur dhe ishte nisur me të katra.

B-ja megjithë sjelljen e pa shpjegueshme të A-së, kishte ndenjur për ta pritur. I thonë se ai shumë herë kishte pyetur a ishte kthyer A-ja dhe se ndodhej atje lart, në dhomën e A-së.

A-ja i gëzuar se tani mund të flasë me B-në e t’i thotë gjithçka, ngjit me vrap shkallët. Pa mbërritur mirë, i pengohet këmba, pëson një këputje mishi dhe gati i bie të fikët nga dhimbja; nuk mund as të thërrasë, po vetëm bërbëlit në errësirë dhe ndjen se B-ja (nuk e merr vesh se larg apo afër) – zbret shkallët me tërbim e potere të madhe dhe zhduket një herë e mirë.

NOKTURN

Isha zhytur brenda natës. Ashtu siç përkulet nganjëherë koka për të menduar, ashtu isha zhytur brenda natës. Përreth flinin njerëzit. Ishte një komedi e vogël, një mashtrim i patëkeq se ata po flinin në shtëpitë e tyre, në shtretërit e fortë, nën pullazet e fortë, të shtrirë apo tulatur mbi shtrojet e tyre, përmbi çarçafët e nën mbulesa! Në të vërtetë ata janë mbledhur si dikur në shkretëtirë, një fushëtirë e rrahur nga era; janë një numër i pakufizuar njerëzish, një ushtri e tërë, një popull nën qiellin e ftohtë, përmbi tokën e ftohtë, njerëz të cilët ishin plandosur mbi krah, me fytyrën mbi tokë e merrnin frymë qetësisht… Kurse ti rri e përgjon, ti je përgjues, ti shquan njeriun që ndodhej më pranë nga drita e pishtarit të hedhur në këmbët e tua… Përse përgjon ti? Duhet përgjuar, thonë! Po, dikush duhet të rrijë zgjuar!

HIQ DORË

Ishte mëngjes herët, rrugët qenë të pastruara e të zbrazura.

Po shkoja te stacioni. Kur krahasova orën time me një orë të madhe, vura re se ishte më vonë se sa kujtoja: duhej të nxitoja! I trembur nga ai zbulim, harrova rrugën, ngaqë nuk e njihja mirë atë qytet. Për fat, aty pranë vura re një polic; iu afrova me vrap dhe duke m’u marrë fryma e pyeta çfarë rruge të ndiqja. Ai më pyeti buzagaz:

– Nga unë kërkon të mësosh rrugën që duhet të ndjekësh?

– Po, iu përgjigja, derisa nuk mund ta gjej vetë.

– Atëherë hiq dorë! Hiq dorë! – tha ai dhe më ktheu shpinën, siç bën një njeri i cili do të qeshë pa e parë askush.

MESAZHI PERANDORAK

Thonë se perandori të ka dërguar ty, vetëm ty o vartës qyqar, o hije kalimtare para diellit perandorak atje në largësitë më të skajshme, pikërisht ty perandori, që nga shtrati i vdekjes, të ka dërguar një mesazh. Ai përgjunji lajmëtarin ndanë shtratit dhe ia pëshpëriti mesazhin në vesh: aq për zemër e kishte përmbajtjen, sa kërkoi që lajmëtari t’ia përsëriste edhe një herë. Me një lëvizje të kokës pohoi saktësinë e fjalëve. Dhe para syve të atyre që merrnin pjesë në vdekjen e tij – të gjithë muret pengues ishin rrëzuar, në shkallët e gjëra rrinë të ulur aty përreth të mëdhenjtë e perandorisë – pra në sy të të gjithëve, e nisi lajmëtarin.

Lajmëtari u nis menjëherë: ai ishte burrë u fuqishëm e i palodhshëm. Duke lëvizur herë një krah e herë tjetrin, hap rrugën përmes turmës, kur ndesh rezistencë, bën me shenjë kraharorin ku është shenja e diellit: e kështu ec me lehtësi si askush tjetër. Po turma është e pafund, banesat e saj nuk numërohen dot. Si do të fluturonte sikur ta kishte rrugën e lirë! Ti do të dëgjoje jehonën e mrekullueshme të grushteve të tij te dera jote. Kurse ai është mundim i kotë: ai prapë vijon të përpiqet përmes dhomave të pallatit të brendshëm, nga të cilat kurrë s’ka për të dalë. Dhe sikur t’ia dilte kësaj, prapë s’do të thoshte asgjë: do t’i duhej të përshkonte oborret; e pas oborreve rrethin e dytë të pallateve; prapë shkallë e oborre, prapë një pallat e kështu me radhë për mijëra vjet. Sikur të mundte që të paktën një herë të dilte jashtë derës së fundit – po kjo kurrë s’ka për të ngjarë – ja para tij do të ishte qyteti perandorak, qendra e botës ku janë grumbulluar male me mbeturinat e saj. Askush nuk mundet të bëjë përpara aty, as kur ka mesazhin e një të vdekuri. Kurse ti rri ulur para dritares dhe, kur bie mbrëmja, e ëndërron atë.


PARA LIGJIT

Para Ligjit është një derëtar. Atij i drejtohet një fshatar, i cili do të hyjë te Ligji. Po derëtari i thotë se tani për tani nuk mund ta lerë të hyjë. Njeriu mendohet, pastaj e pyet nëse mund të hyjë më vonë. “Ndoshta, i përgjigjet derëtari, po jo tani”. Derëtari tërhiqet anash; me që dera e Ligjit është përherë e hapur; njeriu përulet për të parë brenda. Roja e vë re dhe qesh:

“Nëse të tërheq kaq shumë – thotë – përpiqu të hysh, megjithëse është e ndaluar. Po hap sytë: unë jam i fortë. Dhe jam derëtari i fundit. Çdo sallë ka derëtarin e vet, njeri më i fuqishëm se tjetri. As unë nuk i bëj ballë të tretit”. Fshatari nuk e priste këtë lloj vështirësie. Ligji duhet të jetë i lirë që të hyjë brenda cilido, në çdo rast, mendon, po duke e parë mirë derëtarin veshur me gëzof, me hundën e madhe me majë, mjekrën e gjatë, të zezë prej tartari, bindet se është më mirë të presë derisa të marrë lejen për të hyrë. Rojtari i jep një stol dhe i thotë të ulet aty pranë derës. Ai ulet aty për ditë e për vite. Bën shumë përçapje që të pranohet brenda, e lodh derëtarin me lutjet e tij. Roja nganjëherë i bën pyetje, e pyet për fshatin e tij dhe për shumë gjëra të tjera, po janë pyetje pa rëndësi, ashtu siç i bëjnë zotërinjtë; në fund i thotë se ende nuk mund ta lejojë që të hyjë. Njeriu, i cili ishte gatitur për atë rrugë duke marrë plot gjëra me vete, bën përpjekje që ta thyejë rojtarin, duke i dhënë gjithçka, pa pyetur a janë gjëra me vlerë, apo jo. Tjetri nuk zmbraps asnjë dhuratë, por thotë: “Po pranoj vetëm që ti të më thuash se, ke lënë pa provuar ndonjë mënyrë”. Për vite e vite njeriu nuk resht duke e vështruar derëtarin. Harron të tjerët dhe i duket se i pari është pengesa e vetme për të hyrë te Ligji. Vitet e para mallkon me zë të lartë, pa marrë parasysh asgjë, fatin e tij të keq, pastaj kur plaket, flet me vete. Bëhet si fëmijë dhe pasi gjatë shumë viteve ka vrojtuar derëtarin dhe ia njeh edhe pleshtat e gëzofit, u lutet pleshtave që ta bindin rojtarin. Më në fund, shikimi i dobësohet dhe ai nuk e di më a mungon drita, apo e gënjejnë sytë. Megjithatë në errësirë e dallon shkëlqimin që shpërthen nga Porta e Ligjit. Nuk i ka mbetur shumë kohë për të jetuar. Para vdekjes të gjitha ngjarjet e kohëve të fundit, të mbledhura në kokën e tij, shndërrohen në një pyetje, të cilën ende nuk ia ka drejtuar rojtarit. I bën një shenjë burrit, pasi nuk mund ta drejtojë me trupin e ngrirë. Derëtari duhet të përkulet, se tani kanë shumë ndryshim trupi, në dëm të fshatarit. “Çfarë kërkon të dish më? e pyet rojtari. Je i pangopur”, “Nëse të gjithë synojnë Ligjin, thotë njeriu – si është puna që gjatë tërë këtyre viteve, askush përveç meje, nuk ka kërkuar të hyjë brenda”. Rojtari e sheh se burri është nga fundi i jetës dhe që ai ta kuptojë, i ulurin në veshin, tashmë të mbyllur. “Këtu nuk mund të hynte askush, se kjo derë ishte caktuar për ty. Tani po largohem dhe po e mbyll”.

– Përktheu: GJERGJ VLASHI

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.