Ridvan Dibra – Përrallat e muzgut (Dhjetë parabola)

1. BRENGA E TRITONIT

Gati të gjithë e kanë zili Tritonin dhe fatin e tij. Nuk është pak të jesh në shpurën e Poseidonit të plotfuqishëm dhe të kesh një pallat të artë nën det. Por mbi të gjitha, Tritoni ka privilegjin e madh të jetë zotëruesi i guaskës së detit, e cila zbut si me magji dallgët e tërbuara, pikërisht ato dallgë që Poseidoni i ngre me zemërimin dhe sfurkun e tij tridhëmbësh. Në një farë kuptimi, Tritoni është edhe ndërmjetës mes Poseidonit sedërmadh dhe detarëve që lypin mëshirë. Ndaj dhe prej kohësh ka fituar respektin, mirënjohjen dhe adhurimin e tyre.

Por jo edhe frikën e tyre. Sepse të gjithë e dinë tashmë se roli i tij është thjesht ai i një zbutësi, i një qetësuesi. D.m.th. roli që kanë në përgjithësi ndërmjetësit. Kuptohet që fati i Tritonit është i lidhur pazgjidhshmërisht me Poseidonin dhe trillet e tij. Pikërisht ky fakt e brengos jo rrallëherë Tritonin shpirtmadh. D.m.th. pamundësia për të ngritur tallaze të tërbuara, që dikush t´ia ketë edhe frikën ndonjëherë. Sepse jo rrallëherë ndihet i velur me respektin dhe admirimin e të tjerëve.

(Ndërsa rasti kur përmes guaskës së tij nxori një britmë aq të thekshme, saqë i detyroi bijtë e Gjeas të iknin të lemerisur, veçse i kujton rininë e herëshme; kohërat kur dy gjysmat e tij-njëra prej njeriu dhe tjetra prej peshku-jetonin në harmoni të përsosur mes njëra-tjetrës).

2. BURRË E GRUA

Gjithçka mund dhe duhej të ishte e thjeshtë mes atyre të dyve (përderisa duheshin), por në të vërtetë po ndodhte krejt e kundërta: Cefali ishte çmendurisht xheloz ndaj gruas së tij, Prokridës; ashtu siç ishte edhe ajo jo pak xheloze ndaj tij. Xhelozia e Cefalit ishte krejt e turbullt, e përgjithshme, e pabazë, sepse gruaja e tij deri atëherë kishte pasur një sjellje shembullore, duke mos i dhënë të shoqit kurrnjë argument (kuptohet, nëse nuk quheshin të tillë shikimet e ndezura mashkullore që ajo tërhiqte rrugës e që lidheshin thjesht me bukurinë e saj të pazakontë). Ndërsa xhelozia e Prokridës (aspak në përmasat e asaj të të shoqit) dukej më e pranueshme dhe lidhej me një emër konkret, me atë të Eojës, që e dashuronte Cefalin si e marrë, dashuri së cilës ai, deri më tash, nuk i qe përgjigjur aspak. Megjithë këto veçanti, duhet përsëritur se të dyja xhelozitë ishin krejt të pathemelta dhe nuk bënin gjë tjetër, veçse ia prishnin e ia nxinin ditët çiftit.

Cefali, Cefali sidomos, ndihej i keqtrajtuar e i fyer nga xhelozia e gruas; ndërkohë që priste të kundërtën: të çmohej e të nderohej prej saj për vetë rezistencën e pashëmbullt që u kishte bërë deri më tash joshjeve e këmbënguljes së Eojës për ta bërë atë të sajin.

Ndërsa Prokrida ndihej e përkëdhelur në sedër dhe e kënaqur nga xhelozia e burrit, e bindur se e meritonte atë: nuk qe kaq e thjeshtë të ishe njëkohësisht edhe femër e bukur (e adhuruar dhe e dëshiruar prej të gjithëve), edhe grua besnike.

Dihen gati prej të gjithëve ato që ndodhën më pas. Eoja një ditë (këmbëngulja e saj bëhej më e egër dhe më dinake, sa më shumë që i plakej e i dobësohej i shoqi, Tritoni) ia ndryshoi pamjen e veshjen Cefalit, aq sa Prokrida nuk e njohu kur e takoi, dhe ra në dashuri me të. Kur e kuptoi tradhtinë e saj (kurrë s’e patën tamam të qartë as ajo e as të tjerët me të cilët diskutoi, nëse mund të konsiderohej si i tillë akti i kryer, apo thjesht një çast dobësie), Prokrida e panjollë u ndie e turpëruar dhe iku larg të shoqit. Në të njëjtin gabim do të binte kohë më vonë edhe Cefali, kur fisnikja Artemidë (aspak me synimet e Eojës) do t´ia ndryshonte pamjen dhe veshjen Prokridës.

Në rrethana të tilla, dy bashkëshortët u ndien krejtësisht të barabartë dhe ia falën njëri-tjetrit tradhtinë reciproke (kështu vendosën ta quanin, meqë lidhej me të shkuarën e tyre). Por ata të dy s´mund ta kuptonin se tashmë nuk ishte në dorën e tyre ta falnin apo ta fajësonin njëri-tjetrin. Shenjtëria mes tyre kishte humbur. Ata, më në fund, ishin lodra në duart e fatit e të rastësisë.

Rastësisht (duke e pandehur për kafshë të egër pylli) do ta vriste Cefali Prokridën, teksa ajo po përgjonte më xheloze se kurrë.


3. MBRETI ENOMA

Mbreti Enoma vërente me bisht të syrit sesi vajza e tij, Hipodamia, rritej e zbukurohej dita-ditës dhe pikëllohej gjithnjë e më shumë. Megjithëse e dinte fort mirë ëndrrën e çdo prindi për të patur një fëmijë të bukur e të shëndetshëm, mbreti Enoma jo rrallë e kishte kapur veten duke menduar e dëshiruar për të kundërtën. Dhe kjo thjesht sepse Hipodamia nuk kishte shoqe në Elidë. Bukuria e saj ishte përtej së bukurës. Një bukuri më shumë hyjnore sesa njerëzore. Një përsosmëri e tillë pa asnjë të metë sjell vetëm telashe e kob, i thoshte shpesh vetes mbreti Enoma. Një cen sado të vogël të kishte. Një sy të vëngër, për shembull. Apo hundën të madhe. Ose njëren gjymtyrë më të shkurtër se tjetrën, për shembull.

Por Hipodamia rritej e zbukurohej dita-ditës. Edhe sjelljet i kishte të matura, të denja për bukurinë e saj. Në karakter të çalonte të paktën, i thoshte vetes Enomai.

“Një bukuri e tillë shpejt ka për ta mohuar krijuesin e saj”, thoshte gaztori i pallatit dhe menjëherë largohej me vrap, duke iu trembur zemërimit të mbretit Enoma, i cili e kishte paralajmëruar jo rrallëherë se një palaço nuk mbahet për të thënë gjëra të dyshimta e të pakuptimta, por thjesht për t´i bërë të tjerët të qeshin me budallëlleqe sa më të lehta.

Por mbreti Enoma, në ndryshim prej herëve të tjera, asqë e kishte ndër mend ta dënonte gaztorin. Përkundrazi, mendonte se do ishte më mirë që atë ta emëronte këshilltarin e tij personal. Ndërsa këshilltarin-gaztor.

Hipodamia zbukurohej edhe më. Për të tashmë fliste mbarë Elida.

“Mbretin tim nuk e tremb pleqëria e vet, por bukuria e së bijës”, thoshte gaztori i pallatit dhe nuk largohej më me vrap, thuajse i bindur se raportet e tij me mbretin Enoma nuk ishin ato të parat. Ndërkohë, mbreti Enoma sapo qe paralajmëruar prej orakullit të tij se ai do të vdiste pikërisht ditën kur e bija do të martohej. Dhe ajo ditë nuk dukej e largët. Hipodamia kishte çelur e tëra dhe pretenduesit që kërkonin dorën e saj, kishin filluar të trokisnin. I pari i ndrojtur. Të tjerët më me guxim. Në fillim mbreti Enoma i kishte larguar ata, duke thënë se vajza e tij ishte e vogël, ende e papërgatitur për martesë. Por më pas, kur Hipodamia qe shfaqur nëpër rrugët e Elidës (në kundërshtim me porositë e të atit), një justifikim i tillë kishte rënë menjëherë. Duhej menduar diçka tjetër. Atëherë mbreti Enoma ishte kujtuar për gaztorin. E kishte thirur dhe i kishte kërkuar mendim. Gaztori qe fryrë e krekosur dhe kishte thënë:

“Ftoji pretenduesit në gara me qerre. Kushtet le te jenë të tilla: fitimtari të martohet me Hipodaminë, kurse i munduri të vritet. Dhe, natyrisht, fitimtarë prej pretenduesve nuk do të ketë. Askush deri më sot, mbreti im, nuk të ka mundur në garat me qerre. Vetëm të humbur do të ketë. Kështu do t´i vrasësh pretenduesit. Ditë për ditë. Derisa të shuhen të gjithë”.

Mbreti pranoi dhe, më pas, ndodhi ajo që pritej: pretenduesit (asqë e merrnin në sy rrezikun kur kujtoheshin për Hipodaminë e bukur) paraqiteshin në garë dhe humbisnin; në përfundim të garës Enomai i ndiqte me shpatë në dorë dhe i vriste. Trembëdhjetë pretendues (ndër djemtë më të bukur e më të fuqishëm të Elidës) u vranë nga mbreti që kurrë s´qe përmendur për shpirt mizor e hakmarrës. (Prandaj dhe në të trembëdhjetë fytyrat e masakruara lexohej një shprehje e përbashkët hutimi e çudie).

Për një farë kohe nuk trokitën më pretendues për dorën e Hipodamisë. Mbreti Enoma po jetonte ditë të qeta: ndihej më mirë se kurrë dhe paralajmërimin e orakullit thuajse e kishte harruar. Kurse gaztori i dikurshëm tani qe bërë këshilltar. Vetëm Hipodamia ndihej e humbur. Rrinte mbyllur brenda dhomës së saj dhe përmes perdeve të holla shikonte me lakmi djemtë e bukur e të fuqishëm, që kalonin indiferentë para pallatit. Netëve bënte gjumë të trazuar dhe shihte përherë të njëjtën ëndërr: të atin që rrëzohej nga qerrja. (Tamam në këtë çast zgjohej e mbytur në djersë, pa e marrë vesh nëse vdiste apo shpëtonte mbreti Enoma).

Atëherë kur s´pritej, trokiti në pallat pretenduesi i katërmbëdhjetë. Ishte Pelopi, biri i Tentalit. E kishte parë Hipodaminë krejt rastësisht rrugëve (në një prej ditëve të rralla kur ajo kishte dalë jashtë dhomës së saj) dhe në çast kishte vendosur të martohej me të, megjithëse qe vënë në dijeni për fatin e të trembëdhjetve.

Mbreti Enoma, megjithë parandjenjën e turbullt që i rëndonte në gjoks, u paraqit dinjitoz para pretenduesit të ri dhe ia parashtroi edhe atij si të tjerëve kushtet e garës. Pelopi që bluante të tjera gjëra në mendje, pranoi pa dëgjuar asgjë nga ato që kishte thënë Enomai. Në të dalë, u takua tinëzisht me karrocierin e mbretit, Mirtilin.

“Të jap gjysmën e mbretërisë, nëse më ndihmon ta mundë mbretin tënd”, i tha Pelopi atij.

“Nuk mundem. Nuk di se si”, tha Mirtili duke u dridhur nga ndiestë e kundërta që e kapërthyen të tërin.

“Gjysmën e mbretërisë”, përsëriti Pelopi dhe u largua.

Të nesërmen, me të filluar gara, mbreti Enoma do të rrëzohej nga qerrja e tij dhe do të vdiste. (Kishte qenë Mirtili ai që kishte prishur njërën prej rrotave të qerres).

Pas pak kohësh edhe vetë Mirtili do të vritej prej Pelopit, që s´kishte ndër mend ta ndante me kend tjetër mbretërinë e fituar.

Porse Mirtili do të mirrte me vete në varr edhe një të fshehtë: kishte qenë Hipodamia e bukur dhe e virtytshme që ia kishte sugjeruar prishjen e rrotës.

4. NJË BURRË PËR MARPESEN

Marpesës, bijës së mbretit të Etolisë, i duhet të zgjedhë mes Idit dhe Apolonit. Vajza e zgjuar dhe e matur nuk qe ndodhur ndonjëherë më ngusht se kësaj radhe, megjithëse në shikim të parë gjithçka dukej e thjeshtë: Apoloni qëndronte ku e ku më lart se rivali i tij, si për nga bëmat e lavdia, ashtu edhe për nga hijeshia.

Por Marpesa shihte larg: do të plakej një ditë dhe atëherë Apoloni (përherë i bukur dhe i ri) as që kishte për t´ia hedhur sytë. Ndaj dhe zgjodhi Idin, duke e befasuar jo pak atë dhe gjithë të tjerët.

Ndërsa Apolonin aty e kishte. Gjithmonë të etur për aventura. Mund ta shihte ndonjëherë.

Ndërkohë, fitonte dhe ruante namin e një gruaje të matur dhe të ekuilibruar. Kjo ishte kryesorja.

5. TRILLIMET E NAUPLIT

Naupli, mbreti plak, po e vuan jo pak vrasjen barbare (me gurë, si qentë) të djalit të tij, Palamedit, pas asaj akuze të pavërtetë të dinakut e sedërliut Odise. Edhe më të mprehtë e bën këtë vuajtje fakti që gati të gjithë prijësit e komandantët grekë e besuan shpifjen në adresë të Palamedit, sipas së cilës ai i tradhtonte ata, duke i informuar për gjithçka trojanët dhe duke marrë si shpërblim pará.

“Si i harruan kaq shpejt trimëritë e Palamedit në luftë? Po këshillat e tij të vlefshme dhe përkushtimin e madh kur i shëronte nga sëmundjet dhe plagët e rënda?”, pyeste Naupli terrin e zi. “Si nuk u kujtuan se Odiseu e urrente prej kohësh birin tim? Qysh atëherë kur dinaku u shtir si i çmendur që të mos merrte pjesë në luftën e Trojës, dhe ishte pikërisht Palamedi që ia zbuloi mashtrimin. Si nuk i sollën nëpër mend të gjitha këto para se të nguteshin e ta shpallnin fajtor? Po shpikjet e tij si i harruan menjëherë? Numrat. Shkronjat. Monedhat. Lojërat me kocka e me zare. Si i harruan të gjitha këto?”

Kështu fliste natë për natë me veten mbreti plak. Por mbi të gjitha, Nauplin e torturonte pamundësia për t´u hakmarrë ndaj tërë atyre që i gjykonte si fajtorë për vrasjen e të birit: qe tepër plak dhe forcat i qenë shteruar; gjithashtu, jo pak miq e të afërm ia kishin kthyer shpinën: për ta ai ishte tashmë thjesht babai i tradhtarit. Hakmarrja bëhej gjithnjë e më e vështirë dhe më e pamundur po të kihej parasysh se fajtorët ndodheshin tepër larg, rreth mureve të Trojës, dhe se në shtëpitë e tyre kishin mbetur vetëm gratë, të cilat kurrsesi s´mund të fajësoheshin e të dënoheshin për gabimet e burrave.

Në njëren prej netëve të tilla kur thuajse i kishte humbur shpresat se mund të hakmerrej ndonjëherë, Nauplit i erdhi në kokë një ide, e cila i ndenji aty deri në të zbardhur, çka do të thoshte se ajo ndryshonte prej të tjerave të përnatshme dhe se, ndoshta, ia vlente të përpiqeshe për ta zbatuar; bëhej fjalë për të përdorur po atë armë që kishte zgjedhur Odiseu dikur: shpifjen.

Po atë ditë Naupli mblodhi ata pak miqë që i kishin mbetur dhe i porositi të përhapnin gjithandej fjalët se heronjtë dhe mbretërit grekë kurvëronin me gra të huaja rreth mureve të Trojës. “Le të çoroditen familjet e tyre! Të gjitha të këqiat, mandej, vijnë pas. Nuk dua hakmarrje më të bukur se kjo”, tha Naupli.

Të ftuarit e panë me dyshim mbretin plak. Por mandej, të bindur se ky mund të ishte nderi i fundit që u kërkohej prej tij, u larguan dhe ia kryen porosinë. Me të ikur ata, Naupli u tërhoq mënjanë, i mbytur në dyshimet e veta:

“Askush s´ka për ta besuar një trillim të tillë. As fëmijët. Gratë jo që jo. Do të vdes me namin e një plaku gënjeshtar”.

Ndaj qe e madhe çudia e Nauplit kur mësoi që të nesërmen se Egjialea, gruaja e Diomedit, qe bërë dashnorja e Kometit; Klitemnestra, gruaja e Agamemnonit, qe hedhur në krahët e Egistit; kurse Meda, gruaja e Idomeneut, kishte nisur të flinte me Leukun.

Ridvan Dibra Empty
MesazhTitulli: Re: Ridvan Dibra Ridvan Dibra Icon_minitime17/9/2010, 13:55


6. NË BURG

Kishte kaluar shumë kohë që nga dita e parë e dënimit dhe Akrestit, filozofit të njohur nga Argosi, as që i kujtohej tashmë faji për të cilin ndodhej i mbyllur brenda kësaj qelie të lagësht e të errët. Kohën e dënimit po, atë e mbante mend shumë mirë: njëzet vjet duhej të rrinte në burg; deri më tash kishte bërë dhjet vjet, d.m.th. gjysmën.

Akrestin vinin ta shihnin (të dielave të fundit të çdo muaji, pasdreke) fare pak njerëz. Në muajt e parë të dënimit kishin qenë shumë. Më pas qenë rralluar. Kurse tashti kishte raste kur nuk vinte askush. Ishte e qartë: miqtë e shumtë atje jashtë e kishin braktisur thuajse të gjithë. Dy ishin shkaqet e kësaj braktisjeje sipas filozofit Akrest:

Së pari, kushdo që rraset brenda në burg (pavarësisht nga natyra e fajit) humbet jo pak nga besimi, dashuria dhe respekti i të tjerëve atje jashtë.

Së dyti, Akresti i kishte pritur miqtë e tij vizitorë (të dielave të fundit të çdo muaji, pasdreke) gjithnjë e më ftohtë, gjithnjë e më i painteresuar, pa qenë i aftë të sillej me ta si përherë; gjithnjë e më shpesh i kishte parë ata me dyshim, si të vinin nga një botë tjetër me të cilën ai i kishte këputur tashmë lidhjet.

Por ishte edhe një arsye e tretë (që i kishte bërë të largoheshin veçanërisht adhuruesit e rinj të filozofit), të cilën Akresti guxonte t´ia pohonte vetes në të rrallë, sidomos muzgjeve me hënë kur qelia bëhej më e ngushtë se kurrë. Lidhej me qëndrimin dhe sjelljen e tij në burg. Qëndrim që dihej prej të gjithëve, sepse Akresti s´qe përpjekur aspak ta fshihte atë.

Filozofi i njohur kishte bjerrur në burg çdo cilësi të vyer për të cilat qe çmuar aq shumë atje jashtë, duke i befasuar jo pak miqtë e tij të shumtë të cilët, si qenë mburrur se e njihnin mikun e tyre më mirë se veten, kishin vënë baste për të kundërtën.

Por Akresti i kishte zhgënjyer të gjithë; kuptohet, përveç vetes.

Ai nuk ishte më i ndershëm: që natë e parë kishte fjetur me rojen e tij, duke i kërkuar si shpërblim ta linte të shihte perëndimin e diellit muzg për muzg.

Ai nuk lexonte më: shtrihej në dyshemenë e ftohtë të qelisë së tij dhe për orë e orë të tëra vëzhgonte me vëmendje insektet dhe njollat e lagështirës nëpër mure.

Ai nuk ishte më i besës: që ditën e parë kishte paditur njërin prej shokëve, duke marrë si shpërblim një racion bukë më tepër.

Kur një ditë (e diela e fundit e vitit të dhjetë të dënimit, pasdreke) njëri prej miqëve të rrallë që kishte ardhur për vizitë kishte guxuar dhe ia kishte përmendur të gjitha këto, Akresti qe përgjigjur atypëraty, thua së për dhjetë vjet burg nuk kishte pritur gjë tjetër veçse atë pyetje:

“Karakteri? Librat? Nderi? Përralla janë në burg. Ato kanë kuptim vetëm në liri. Në burg është e rëndësishme që të mbijetosh. Që të dalësh një ditë dhe të hakmerresh me të gjithë ata që të dënuan. Kuptove, miku im?”

Miku kishte tundur kokën mosbesues: ishte i ri dhe ende në jetën e tij nuk kishte provuar kurrfarë burgu.

7. HYJNIA SERAPIS

Në dejet (e trashë) të hyjnisë Serapis rrjedh njëkohësisht edhe gjak helen, edhe gjak egjiptian. Asgjë nuk i mungon hyjnisë Serapis për t’u ndier sovran: tempujt gjithandej (Egjipt, Greqi, Romë); skeptri (me dy maja) në dorën e majtë; korona (e artë) mbi flokët e gjatë; Cerberi (me tri kokë) tek këmbët.

Shumë hyjni rrojnë njëherësh brenda Serapisit: Osirisi që vdes dhe ringjallet; Apoloni me dashuritë dhe aventurat e tij të shumta; Hadi që mbretëron mbi shpirtërat e të vdekurve e plot e plot të tjerë.

E megjithatë, ndonjëherë në të rrallë hyjnia Serapis trazon mjekrën e thinjur e të dendur me gishtërinjtë e dorës së djathtë dhe pyet veten:

“Kush jam unë?”

8. RRËNJËT E PARIDIT

Pas asaj harrese fatale kur Bija e Natës, Erida, nuk u ftua në dasmën e Tetidës me Peleun (ndodheshin tërë hyjnitë dhe hyjneshat), dhe kur ajo për t´u hakmarrë hodhi mes të të ftuarve një mollë të artë me fjalët përsipër “më të bukurës”, mbishkrim që bëri të lindë sherri mes Herës, Afërditës dhe Atenës, ngaqë secila prej tyre e çmonte veten të denjë për ta merituar mollën; pas gjithë këtyre travajeve pra, Zeusi që u ndodh më ngusht se asnjëherë tjetër në jetën e tij prej Sovrani të Plotfuqishëm, mendoi (d.m.th. edhe vendosi, edhe urdhëroi) se një ngatërresë të tillë mund dhe duhej ta zgjidhte vetëm bukuroshi Parid.

Këmbëshpejti Hermes i shoqëroi menjëherë të tri hyjneshat për në malin Ida, aty ku ndodhej Paridi, që qe rritur prej barinjëve, mes të cilëve edhe jetonte prej shumë e shumë kohësh.

Tri hyjneshat e bukura, të mënçura e dinake u vendosën përballë djaloshit të padjallëzuar, i cili s´mund të mburrej se e njihte dhe aq natyrën femërore, megjithë përvojën që kishte me nimfën Enomë. Zgjedhja nuk qe aspak e lehtë për Paridin: të tria bukuritë qenë të përsosura dhe ishte e vështirë (në mos e pamundur) të veçoje njëren mbi dy të tjerat; aq më tepër kur ai ndodhej krejt i vetëm: Hermesi kushedi ku bridhte tashti, ndërsa miqtë e tij, barinjtë, do të ishin të tepërt aty.

Koha kalonte. Paridi po djerësinte. Kurse hyjneshat e kuptuan se bukuria e tyre tashmë nuk u hynte dhe aq në punë, duhej zgjedhur një armë tjetër. I duheshin bërë premtime konkrete djaloshit të pavendosur. Vetëm kështu mund ta bënin për vete atë.

“Eshtë djalë mbreti dhe pa dyshim që mbi gjithçka çmon pushtetin”, i tha Hera vetes, kurse Paridit:

– Nëse ma jep mua mollën e artë, të premtoj sundimin mbi gjithë Azinë.

Paridi heshti.

“Eshtë i fortë dhe pa dyshim që mbi gjithçka çmon famën dhe lavdinë”, i tha Atena vetes, kurse Paridit:

– Nëse ma jep mua mollën e artë, të premtoj famën e një heroi.

Paridi heshti.

“Eshtë i ri, i bukur dhe i rritur mes barinjësh”, i tha Afërdita vetes, kurse Paridit:

– Nëse ma jep mua mollën e artë, të premtoj Helenën, gruan më të bukur në botë.

Paridi u kujtua në çast se Helena e bukur ishte gruaja e një tjetri, megjithatë bëri një hap para dhe ia dha mollën e artë Afërditës.

9. VERTUMNI DHE POMONA

Pomona ishte e pakrahasueshme në bukurinë e saj, ndaj dhe të gjithë kishin rënë në dashuri me të. Porse ajo, e mbyllur në kopshtet e veta të mrekullueshëm e të rrethuar gjithandej me mure të lartë e të pakapërcyeshëm, s´donte t´ia dinte për asnjërin dhe s´priste askënd aty brenda. Askush prej adhuruesve e ndjekësve të shumtë nuk e dinte tamam nëse Pomona shtirej, apo nëse indiferenca ndaj meshkujve ishte në natyrën e saj. Ata qenë përpjekur shumë për të hyrë (të paktën) brenda kopshteve të rrethuar me mure të lartë e të pakapërcyeshëm, por më në fund, përballë masave të rrepta parandaluese e mospërfilljes shembullore të Pomonës, ishin mërzitur e tërhequr gati të gjithë.

“Përderisa hyrja në kopshtet e Pomonës është kaq e vështirë, pushtimi i zemrës së saj duhet të jetë i pamundur”, arsyetonin adhuruesit. Vetëm njëri prej tyre, Vertumni, mendonte ndryshe:

“Përderia hyrja në kopshtet e Pomonës është kaq e vështirë, pushtimi i zemrës së saj duhet të jetë krejt i lehtë”.

Dhe Vertumni, më pas, dëshmoi se kishte patur të drejtë në arsyetimin e tij: si provoi për shumë kohë por pa sukses të futej brenda kopshteve të ndaluar duke u maskuar herë si punëtor i thjeshtë krahu, herë si çoban, herë si vreshtar, herë si kositës etj., dhe si më në fund pati sukses duke u veshur si një grua plakë dhe e përvuajtur; pas gjithë këtyre përpjekjeve pra, ai mori formën e parë, d.m.th. atë një burri të pashëm e të dashuruar, dhe arriti ta bënte për vete Pomonën e bukur aq shpejt dhe thjeshtë, saqë iu dhimbs gjithë ajo kohë dhe gjithë ai mund i harxhuar, megjithëse ajo, në të vërtetë, meritonte edhe më shumë.

10. SALMONEU

Asnjëri prej të shtatë djemëve të Eolit nuk i përçmonte aq shumë perënditë sesa Salmoneu, duke ia kaluar kështu edhe të vëllait, Sizifit. I përçmonte dhe i urrente. Në pamundësi për ta shprehur ndryshe urrejtjen e tij, tallej me perenditë. Sidomos me të Plotfuqishmin Zeus. Tallja me Zeusin qe bërë pasioni kryesor në jetën e Salmoneut. Asgjë tjetër nuk i hynte në sy. As mbretëritë. As familja. As femrat dhe djemtë e bukur. Gjithë natën e vriste mendjen si e si të gjente mënyra sa më spektakolare e sa më origjinale për ta vënë në lojë Sovranin. I përpunonte deri në detaje. Ditën i vinte në jetë. Lloj-lloj shfaqesh që tërhiqnin jo pak kureshtarë.

E megjithatë, Zeusi atje lart tregohej krejt indiferent. Çka do të thoshte se talljet e lojërat e Salmoneut ishin aq banale, saqë nuk kishin arritur ta cytnin aspak inatin dhe zemërimin e Sovranit. Ky fakt e tërbonte Salmoneun. Përsëri orë të tëra e netë pa gjumë. Derisa një natë (gati në të zbardhur) i polli mendja një gjetje të re, krejt origjinale.

Menjëherë të nesërmen porositi ndër rrobaqepësit më të mirë të Salmonesë (qyteti që kishte themeluar vetë Salmoneu) një rrobë që t´i ngjiste besnikërisht asaj të Zeusit dhe e veshi vetë. Urdhëroi mjeshtrit më të zotë të qytetit që të bënin një qerre bronzi si të Zeusit dhe hipi vetë në të. Mandej para kureshtarëve të shumtë, po atë ditë, nisi t´i përshkonte rrugët e qytetit të tij.

“Jam Zeusi! Jam Zeusi!”, ulërinte Salmoneu duke i përshëndetur lehtë me dorën e djathtë kureshtarët e trembur. Qerrja prej bronzi kalonte me shpejtësi të madhe, duke u troshitur e përhapur gjithandej një zhurmë shurdhuese.

“Janë bubullimat që i lëshoj unë!”, thërriste Salmoneu duke i përshëndetur lehtë me kokë kureshtarët e trumhasur. Rrotat e metalta të qerres fërkoheshin pas gurëve të kalldrëmit, duke sajuar xixa të shumta si flakadanë të ndezur.

“Janë vetëtimat që i lëshoj unë!”, bërtiste Salmoneu.

Dënimi i Sovranit erdhi të nesërmen e spektaklit: që nga lart e gjuajti me rrufe Salmoneun e gjorë.

“Më në fund triumfova!”, tha Salmoneu teksa jepte shpirt.

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.